ในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2569 คณะกรรมการ ผู้บริหาร และ CFO ขององค์กรไทยต้องเผชิญสภาพแวดล้อมธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ทั้งเทคโนโลยีใหม่ ความคาดหวังของนักลงทุน ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง การเปลี่ยนแปลงมาตรฐานการรายงาน และการยกระดับการเปิดเผยข้อมูลด้านความยั่งยืน ประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียงการปิดงบการเงินให้ถูกต้อง แต่รวมถึงคุณภาพของข้อมูล ระบบควบคุมภายใน และบทบาทของคณะกรรมการในการกำกับดูแลความเสี่ยงที่ซับซ้อนมากขึ้น

บทความนี้สรุป 7 ประเด็นที่คณะกรรมการ ผู้บริหาร และ CFO ควรให้ความสำคัญในครึ่งปีหลังของปี 2569 เพื่อยกระดับ Financial Reporting, Governance, Risk Management และความยืดหยุ่นของธุรกิจ

Executive Compass

สี่เสาหลักเพื่อยกระดับการกำกับดูแลในครึ่งปีหลัง

AI & Technology

จัดทำนโยบาย AI และ Cybersecurity เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความเสี่ยง

ESG & Sustainability

สร้างระบบเก็บข้อมูล ESG ที่เชื่อถือได้ และเชื่อมโยงกับความเสี่ยงขององค์กร

Financial Reporting

เตรียมพร้อมสำหรับ TFRS 18 และบริหารสภาพคล่องให้แข็งแรง

Governance & Future Finance

ป้องกันการทุจริต ยกระดับบทบาทของฝ่ายบัญชี และสร้างระบบควบคุมภายในที่ตรวจสอบได้

เป้าหมาย

ไม่ใช่เพียงปิดงบให้ครบ แต่เพื่อให้คณะกรรมการและผู้บริหาร เห็นความเสี่ยงเร็วขึ้น และ จัดการได้อย่างเป็นระบบ

---

1) AI Governance: เมื่อ AI กลายเป็นทั้งโอกาสและความเสี่ยงขององค์กร

AI โดยเฉพาะ Generative AI กำลังถูกนำมาใช้ในกระบวนการต่าง ๆ เช่น การบัญชี การวิเคราะห์ข้อมูล การจัดทำรายงานผู้บริหาร และงานบริการลูกค้า แม้เทคโนโลยีจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดเวลาทำงาน แต่หากองค์กรใช้ AI โดยไม่มีกรอบกำกับดูแลที่เหมาะสม ความเสี่ยงด้านข้อมูล ความถูกต้อง และความรับผิดชอบจะตามมา

แนวทางสำหรับองค์กร

เริ่มจัดทำนโยบาย AI Governance: กำหนดประเภท AI ที่อนุญาต ข้อมูลที่ห้ามใช้ กระบวนการสอบทานผลลัพธ์ ผู้รับผิดชอบอนุมัติ และการติดตามความเสี่ยง รวมถึงอบรมพนักงานเพื่อใช้ AI อย่างปลอดภัยและมีจริยธรรม

2) ESG และ Sustainability Reporting: จากรายงานเพื่อภาพลักษณ์สู่ข้อมูลที่นักลงทุนใช้ตัดสินใจ

ESG ไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเพื่อสังคมอีกต่อไป แต่กลายเป็นข้อมูลสำคัญที่นักลงทุน เจ้าหนี้ คู่ค้า และหน่วยงานกำกับใช้ประเมินความเสี่ยงและความยั่งยืนของธุรกิจ ESG แบ่งเป็นสามด้านคือ Environmental, Social และ Governance ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ไปจนถึงสิทธิมนุษยชนและโครงสร้างการกำกับดูแล

สำหรับคณะกรรมการ

มองข้อมูล ESG เป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลที่ต้องมีคุณภาพเหมือนข้อมูลทางการเงิน เมื่อผู้ลงทุนเริ่มใช้ข้อมูล ESG ในการตัดสินใจ ความถูกต้อง ครบถ้วน และตรวจสอบได้จะมีความสำคัญมากขึ้น

3) Cybersecurity และ Data Governance: ความเสี่ยงด้าน IT ที่กลายเป็นวาระของบอร์ด

ความปลอดภัยไซเบอร์ไม่ใช่เรื่องของฝ่าย IT เท่านั้น แต่เป็นความเสี่ยงระดับองค์กรที่อาจกระทบต่อความต่อเนื่องทางธุรกิจ รายงานทางการเงิน และความเชื่อมั่นของผู้มีส่วนได้เสีย องค์กรส่วนใหญ่ใช้ระบบ ERP, Cloud, ระบบขายออนไลน์ และระบบบัญชี ซึ่งเชื่อมโยงกับข้อมูลทางการเงินโดยตรง หากไม่มีการควบคุมที่ดี ความผิดพลาด การแก้ไขข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือการสูญหายของข้อมูลอาจเกิดขึ้นได้

สำหรับบอร์ดและ CFO

Cybersecurity คือส่วนหนึ่งของระบบควบคุมภายในและความน่าเชื่อถือของรายงานทางการเงิน ไม่ใช่เพียงค่าใช้จ่ายด้าน IT หาก ITGC มีจุดอ่อน ผู้สอบบัญชีอาจต้องเพิ่มการตรวจสอบเนื้อหาสาระและไม่สามารถพึ่งพาระบบได้

4) TFRS 18 และอนาคตของการรายงานทางการเงิน

TFRS 18 จะเปลี่ยนวิธีการนำเสนอผลการดำเนินงาน โดยจัดประเภทรายได้และค่าใช้จ่ายเป็น Operating, Investing และ Financing มีผลรวมย่อยใหม่ และกำหนดให้เปิดเผย Management Performance Measures (MPMs) เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและเปรียบเทียบได้มากขึ้น แม้การบังคับใช้ในประเทศไทยยังไม่เริ่มทันที แต่ฝ่ายบัญชีควรเตรียมตัวล่วงหน้า

สำหรับ CFO

การเปลี่ยนแปลงวิธีนำเสนออาจกระทบต่อวิธีที่นักลงทุนมองผลประกอบการ การเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้จะช่วยลดความเสี่ยงในการตีความข้อมูลผิดพลาดในอนาคต

5) Going Concern และ Liquidity Management: ความสามารถในการดำเนินงานต่อเนื่องยังเป็นเรื่องสำคัญ

ในสภาพเศรษฐกิจที่ไม่แน่นอน ประเด็น Going Concern ยังคงเป็นเรื่องสำคัญที่คณะกรรมการ ผู้บริหาร และผู้สอบบัญชีต้องจับตา สัญญาณเตือน เช่น ขาดทุนต่อเนื่อง กระแสเงินสดติดลบ หนี้หมุนเวียนสูงกว่าสินทรัพย์หมุนเวียน ผิดนัดชำระหนี้ หรือแผนจัดหาเงินทุนไม่ชัดเจน ล้วนบ่งชี้ว่าความสามารถในการดำเนินงานต่อเนื่องอาจมีความเสี่ยง

สำหรับฝ่ายบริหาร

Going Concern ไม่ใช่เพียงข้อกำหนดทางบัญชี แต่เป็นเรื่องของความเชื่อมั่น หากแผนการดำเนินงานไม่มีหลักฐานสนับสนุนเพียงพอ อาจต้องเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติมหรือมีผลต่อรายงานของผู้สอบบัญชี

6) Fraud Risk, Related Party Transactions และ Governance

ความเสี่ยงจากการทุจริตยังคงเป็นประเด็นหลัก โดยเฉพาะความเสี่ยงจากการแทรกแซงระบบควบคุมภายในโดยผู้บริหาร ตัวอย่างเช่น การบันทึกรายได้ก่อนถึงเงื่อนไข การชะลอการบันทึกค่าใช้จ่าย การใช้ประมาณการที่มีอคติ หรือรายการระหว่างกันที่ไม่มีเหตุผลทางธุรกิจ

สำหรับคณะกรรมการตรวจสอบ

สร้างช่องทาง Whistleblowing ที่มีประสิทธิภาพและติดตามข้อร้องเรียนอย่างเป็นอิสระ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการทุจริตและสร้างความโปร่งใส

7) Future Finance Function: บทบาทใหม่ของฝ่ายบัญชีและการเงิน

บทบาทของฝ่ายบัญชีและการเงินกำลังเปลี่ยนจากผู้จัดทำรายงานย้อนหลัง มาเป็น Strategic Business Partner ที่ช่วยผู้บริหารตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ ต้องวิเคราะห์ข้อมูล วางแผนกระแสเงินสด บริหารความเสี่ยงอัตราดอกเบี้ย สนับสนุน ESG Reporting และใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม

สำหรับ CFO

CFO ยุคใหม่ไม่ได้ดูแลเพียงงบการเงิน แต่ต้องบริหารข้อมูล ความเสี่ยง และกลยุทธ์ทางการเงินขององค์กร การยกระดับฝ่ายบัญชีให้เป็น Business Partner ต้องเริ่มจากคุณภาพข้อมูลและระบบควบคุมที่มั่นคง

Executive Checklist สำหรับคณะกรรมการ ผู้บริหาร และ CFO

Executive Checklist

คำถามที่ควรถามฝ่ายจัดการ

1. AI Governance องค์กรใช้ AI ในกระบวนการใดบ้าง และมีการควบคุมความเสี่ยงหรือไม่?
2. ESG ข้อมูล ESG ที่เปิดเผยมีผู้รับผิดชอบและหลักฐานสนับสนุนหรือไม่?
3. Cybersecurity ระบบบัญชีและ ERP มีการควบคุมสิทธิ์ผู้ใช้งานเพียงพอหรือไม่?
4. TFRS 18 ได้ประเมินผลกระทบต่อ EBITDA, KPI และ Covenant แล้วหรือยัง?
5. Going Concern มี Cash Flow Forecast 12 เดือน พร้อมสมมติฐานสนับสนุนหรือไม่?
6. Fraud Risk มีการติดตาม Journal Entries และรายการผิดปกติอย่างไร?
7. Future Finance ฝ่ายบัญชีพร้อมเป็น Business Partner และใช้ข้อมูลเชิงวิเคราะห์หรือยัง?

บทสรุป

ครึ่งปีหลังของปี 2569 เป็นเวลาที่องค์กรต้องยกระดับการกำกับดูแล จากการ “ปิดงบให้ถูกต้อง” ไปสู่การ “สร้างความเชื่อมั่นต่อข้อมูล ความเสี่ยง และอนาคตของธุรกิจ” ประเด็น AI, ESG, Cybersecurity, TFRS 18, Going Concern, Fraud Risk และ Future Finance ไม่ได้แยกจากกัน แต่เป็นส่วนหนึ่งของภาพรวมเดียวกัน องค์กรที่เตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้จะลดความเสี่ยงในการปิดงบ เพิ่มคุณภาพของรายงาน เสริมสร้างความเชื่อมั่นของผู้มีส่วนได้เสีย และพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้อย่างมั่นคง

สนใจยกระดับการกำกับดูแลและการรายงานขององค์กรของคุณ?

เราสามารถช่วยประเมินจุดเสี่ยงด้านระบบควบคุมภายใน คุณภาพข้อมูลทางการเงินและ ESG การเตรียมพร้อมตามมาตรฐานใหม่ (เช่น TFRS 18) รวมถึงการพัฒนา Finance Function ให้ทำงานเชิงกลยุทธ์ เพื่อให้การรายงานของคุณโปร่งใส ตรวจสอบได้ และพร้อมรองรับอนาคต

ขอคำปรึกษา

ข้อจำกัดความรับผิด

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้และมุมมองเชิงวิชาชีพโดยทั่วไป ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางวิชาชีพสำหรับกรณีเฉพาะ ผู้อ่านควรพิจารณาตามข้อเท็จจริงและสถานการณ์ของกิจการ และควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนการตัดสินใจ