A&A PROFESSIONAL INSIGHT 2026

ธุรกิจไทยควรเริ่มเตรียมพร้อมอย่างไรกับ IFRS S1, IFRS S2 และ TSSA 5000

การรายงานความยั่งยืนกำลังเปลี่ยนจากข้อมูล ESG เพื่อการสื่อสาร ไปสู่ข้อมูลทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืน ซึ่งต้องเชื่อมโยงกับกลยุทธ์ ความเสี่ยง ผลการดำเนินงาน กระแสเงินสด และข้อมูลทางการเงินของกิจการได้มากขึ้น

Professional Insight

IFRS S1, IFRS S2, TSSA 5000 และการเตรียมความพร้อมด้าน Sustainability Reporting

Why it matters

ข้อมูลความยั่งยืนต้องมีเจ้าของข้อมูล หลักฐาน ระบบควบคุม และสามารถเชื่อมโยงกับข้อมูลทางการเงินได้

What to prepare

เตรียม Reporting Boundary, Gap Assessment, Data Mapping, Audit Trail, Internal Control และ Assurance Readiness

การรายงานความยั่งยืนกำลังเปลี่ยนบทบาท จากเดิมที่หลายองค์กรอาจมองว่าเป็นข้อมูล ESG ที่จัดทำขึ้นเพื่อสื่อสารผลการดำเนินงานต่อผู้มีส่วนได้เสีย ไปสู่ ข้อมูลทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืน ซึ่งต้องสามารถเชื่อมโยงกับกลยุทธ์ ความเสี่ยง ผลการดำเนินงาน กระแสเงินสด และข้อมูลทางการเงินของกิจการได้มากขึ้น

สำหรับประเทศไทย ทิศทางดังกล่าวเริ่มมีความชัดเจนขึ้นจากการยกระดับการเปิดเผยข้อมูลด้านความยั่งยืนของตลาดทุนให้สอดคล้องกับ IFRS S1 และ IFRS S2 ขณะเดียวกัน การมี TSSA 5000 ยังทำให้ประเด็นเรื่องคุณภาพของข้อมูล หลักฐาน ระบบควบคุม และความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับมีความสำคัญมากขึ้น

Key Question

คำถามสำคัญอาจเริ่มต้นว่า “เราจะเขียนรายงานความยั่งยืนอย่างไร?” ได้ แต่ควรพิจารณาไปในทิศทางที่ชัดเจนขึ้นว่า:

• ข้อมูลที่จะรายงานมาจากไหน
• ใครเป็นผู้รับผิดชอบ
• มีหลักฐานอะไรยืนยัน
• ใครเป็นผู้สอบทาน
• ข้อมูลนั้นเชื่อมโยงกับธุรกิจและข้อมูลทางการเงินอย่างไร?

นี่คือจุดที่การเตรียมความพร้อมสำหรับ IFRS S1 และ IFRS S2 เริ่มแตกต่างจากการจัดทำรายงาน ESG ในรูปแบบเดิม

---

Key Context

IFRS S1 ให้ความสำคัญกับข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงและโอกาสด้านความยั่งยืนที่อาจมีผลต่อกิจการ โดยมีองค์ประกอบสำคัญครอบคลุม การกำกับดูแล กลยุทธ์ การบริหารความเสี่ยง ตลอดจนตัวชี้วัดและเป้าหมาย

ขณะที่ IFRS S2 มุ่งเน้นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศ ทั้ง ความเสี่ยงทางกายภาพ เช่น น้ำท่วม ภัยแล้ง หรืออุณหภูมิที่สูงขึ้น และ ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนผ่าน เช่น กฎเกณฑ์ด้านคาร์บอน เทคโนโลยีใหม่ หรือการเปลี่ยนแปลงความต้องการของตลาด

ประเด็นสำคัญที่องค์กรควรเตรียมความพร้อม

• กำหนด Reporting Boundary ให้ชัดเจน
• ประเมิน Gap ของข้อมูล กระบวนการ และระบบควบคุม
• ระบุเจ้าของข้อมูลและผู้สอบทานข้อมูล
• จัดทำ Data Mapping และ Data Dictionary
• ออกแบบ Audit Trail และหลักฐานรองรับข้อมูล
• เชื่อมโยงข้อมูลความยั่งยืนกับข้อมูลทางการเงิน
• เตรียมความพร้อมสำหรับการให้ความเชื่อมั่น

A&A Focus

1. จาก Sustainability Report สู่ข้อมูลที่เชื่อมโยงกับธุรกิจ

สิ่งสำคัญคือข้อมูลด้านความยั่งยืนไม่ควรถูกจัดทำแยกออกจากระบบบริหารและข้อมูลทางการเงินขององค์กร เพราะประเด็นด้านสภาพภูมิอากาศและความยั่งยืนอาจส่งผลต่อประมาณการทางบัญชี การประเมินสินทรัพย์ กระแสเงินสด แผนธุรกิจ และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์

A&A Note on Financial Connectivity

ความเชื่อมโยงระหว่างข้อมูลความยั่งยืนกับข้อมูลทางการเงิน หรือ Financial Connectivity เป็นหนึ่งในเรื่องที่องค์กรควรให้ความสำคัญตั้งแต่ช่วงเริ่มเตรียมความพร้อม

2. ความพร้อมไม่ได้เริ่มจากการเขียนรายงาน

หลายองค์กรมีข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนอยู่แล้ว แต่ข้อมูลอาจกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน หลายระบบ หรือแม้แต่หลาย Spreadsheet ดังนั้น การเตรียมความพร้อมควรเริ่มจากการทำความเข้าใจข้อมูลและกระบวนการก่อนการเขียนรายงาน

องค์กรควรกำหนดขอบเขตการรายงาน ประเมินช่องว่างของข้อมูลและกระบวนการ ระบุความเสี่ยงและโอกาสที่เกี่ยวข้อง กำหนดเจ้าของข้อมูล รวมถึงออกแบบระบบควบคุมและหลักฐานที่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้

Data Source

ปริมาณการใช้ไฟฟ้า (kWh), ใบแจ้งค่าไฟฟ้า และข้อมูลของแต่ละสถานประกอบการ

Calculation

ปัจจัยการปล่อยก๊าซเรือนกระจก วิธีคำนวณ ตารางรวมข้อมูล และ version control

Review Trail

ผู้จัดทำ ผู้สอบทาน หลักฐานรองรับ และประวัติการแก้ไขข้อมูล

เมื่อข้อมูลมีโครงสร้างเช่นนี้ องค์กรจะไม่ได้เพียง “มีข้อมูลเพื่อรายงาน” แต่จะเริ่มมีข้อมูลที่พร้อมต่อการตรวจสอบและการให้ความเชื่อมั่น

3. บริษัทไทยเริ่มขยับแล้ว

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องในอนาคต ใน Professional Insight ฉบับนี้ A&A ได้นำข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะของบริษัทไทย ได้แก่ ThaiBev, Banpu และ Central Pattana มาศึกษาเป็นกรณีตัวอย่าง เพื่อให้เห็นแนวทางที่แตกต่างกันของการพัฒนาการรายงานด้านความยั่งยืน

การศึกษาครอบคลุมตั้งแต่การเปิดเผยข้อมูลด้านสภาพภูมิอากาศ การบริหารความเสี่ยง การประเมินสาระสำคัญทางการเงิน ไปจนถึงการเชื่อมโยงประเด็นด้านคาร์บอนกับการตัดสินใจทางธุรกิจ

นอกจากนี้ ยังนำกรณีศึกษาจาก Frontken, BELIMO และ Sembcorp มาใช้เป็นจุดเปรียบเทียบจากต่างประเทศ เพื่อให้เห็นภาพเพิ่มเติมในเรื่องขอบเขตการรายงาน การกำกับดูแล กระบวนการจัดทำข้อมูล การตรวจสอบย้อนกลับ และการเตรียมพร้อมสำหรับการให้ความเชื่อมั่น

A&A Note on Case Studies

กรณีศึกษาเหล่านี้ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดอันดับว่าบริษัทใด “ดีที่สุด” แต่ใช้เพื่อช่วยตอบคำถามที่สำคัญกว่า คือ “แล้วบริษัทของเราควรเริ่มจากตรงไหน?”

Practical Implications

การเตรียมความพร้อมด้าน Sustainability Reporting ไม่ใช่งานของฝ่ายความยั่งยืนเพียงฝ่ายเดียว แต่เกี่ยวข้องกับคณะกรรมการ ผู้บริหาร ฝ่ายบัญชีและการเงิน ฝ่ายบริหารความเสี่ยง ฝ่ายปฏิบัติการ ผู้ตรวจสอบภายใน และผู้รับผิดชอบข้อมูลในแต่ละหน่วยงาน

หากองค์กรไม่มีโครงสร้างข้อมูล หลักฐาน และการควบคุมที่เพียงพอ การจัดทำรายงานอาจกลายเป็นเพียงการรวบรวมข้อมูลปลายทาง ซึ่งยากต่อการตรวจสอบย้อนกลับ และอาจไม่พร้อมสำหรับการให้ความเชื่อมั่นในอนาคต

มิติที่ 1

ข้อมูลต้องมีเจ้าของข้อมูล ผู้สอบทาน และหลักฐานรองรับที่ชัดเจน

มิติที่ 2

กระบวนการจัดทำข้อมูลต้องสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่ต้นทางถึงรายงาน

มิติที่ 3

ข้อมูลความยั่งยืนควรเชื่อมโยงกับข้อมูลทางการเงิน ความเสี่ยง และการตัดสินใจทางธุรกิจ

A&A Recommendations

A&A Office แนะนำให้องค์กรเริ่มเตรียมความพร้อมอย่างเป็นระบบ โดยไม่ควรรอจนถึงรอบการรายงานหรือช่วงที่มีข้อกำหนดบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบ

Preparation Roadmap

A&A ISSB Readiness Roadmap

แผนเตรียมความพร้อม 12 ขั้นตอน แบ่งเป็น 4 ระยะ ตั้งแต่การกำกับดูแล การจัดการข้อมูล ระบบควบคุม ไปจนถึงการเตรียมความพร้อมสำหรับการให้ความเชื่อมั่น

01

Phase 1

Governance & Scope

1. 1
   กำหนด Governance Structure

   ระบุบทบาทของคณะกรรมการ ผู้บริหาร และเจ้าของข้อมูลด้านความยั่งยืน

2. 2
   กำหนด Reporting Boundary

   ระบุขอบเขตองค์กร กิจการในกลุ่ม หน่วยงาน และข้อมูลที่ต้องครอบคลุม

3. 3
   ทำ Gap Assessment

   ประเมินช่องว่างระหว่างข้อมูลปัจจุบันกับข้อมูลที่ต้องใช้ตาม IFRS S1, IFRS S2 และ TSSA 5000

02

Phase 2

Data Foundation

1. 4
   จัดทำ Data Mapping

   ระบุแหล่งข้อมูล ระบบ เจ้าของข้อมูล ผู้จัดทำ ผู้สอบทาน และหลักฐานประกอบ

2. 5
   พัฒนา Data Dictionary

   กำหนดนิยามข้อมูล สูตรคำนวณ หน่วยวัด ความถี่ และวิธีตรวจสอบข้อมูล

3. 6
   เตรียมข้อมูล Scope 1–3

   ทบทวนวิธีเก็บข้อมูล emission factor วิธีคำนวณ และหลักฐานรองรับการเปิดเผยข้อมูล

03

Phase 3

Control & Connectivity

1. 7
   ออกแบบ Internal Control

   สร้าง control points สำหรับการจัดทำ ตรวจสอบ อนุมัติ และเปลี่ยนแปลงข้อมูล

2. 8
   สร้าง Audit Trail

   จัดเก็บหลักฐานและประวัติข้อมูลให้ตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่รายงานถึงแหล่งข้อมูลต้นทาง

3. 9
   เชื่อมโยงกับ Financial Reporting

   ประเมินผลกระทบต่อ impairment, cash flow, useful life, business plan และประมาณการทางบัญชี

04

Phase 4

Assurance Readiness

1. 10
   ทดสอบ Assurance Readiness

   ทดลองตรวจสอบข้อมูลและเอกสารรองรับก่อนเข้าสู่กระบวนการให้ความเชื่อมั่นจริง

2. 11
   จัดทำ 12-Month Readiness Plan

   กำหนดแผนงาน ผู้รับผิดชอบ timeline และ milestone เพื่อยกระดับความพร้อม

3. 12
   ทบทวนโดยผู้บริหารและคณะกรรมการ

   นำผลการประเมิน ความเสี่ยง และ readiness status เข้าสู่การกำกับดูแลอย่างเป็นระบบ

Conclusion

ความพร้อมด้านความยั่งยืนไม่ได้เริ่มต้นจากการมีรายงานที่สวยงาม แต่เริ่มจากการมี ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ หลักฐานที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ระบบควบคุมที่เหมาะสม ผู้รับผิดชอบที่ชัดเจน และความเชื่อมโยงกับการตัดสินใจทางธุรกิจและข้อมูลทางการเงิน

สำหรับคณะกรรมการ ผู้บริหาร ฝ่ายบัญชีและการเงิน ฝ่ายบริหารความเสี่ยง ฝ่ายความยั่งยืน ผู้ตรวจสอบภายใน รวมถึงบริษัทที่กำลังเตรียมเข้าตลาดทุน การเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้จะช่วยให้องค์กรสามารถเปลี่ยนจากการรายงานเพื่อการสื่อสาร ไปสู่การรายงานที่มีคุณภาพ ตรวจสอบได้ และสร้างความเชื่อมั่นต่อผู้มีส่วนได้เสียได้มากขึ้น

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมใน Professional Insight ฉบับเต็ม

ศึกษารายละเอียด ตัวอย่าง กรณีศึกษา Roadmap และ Sustainability Readiness Checklist เพิ่มเติมได้จาก Professional Insight 2026 ฉบับเต็ม

ดาวน์โหลด Professional Insight →

ข้อจำกัดความรับผิด

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้และมุมมองเชิงวิชาชีพโดยทั่วไป ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางวิชาชีพสำหรับกรณีเฉพาะ ผู้อ่านควรพิจารณาตามข้อเท็จจริงและสถานการณ์ของกิจการ และควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนการตัดสินใจ